Czy dokonana czynność przelewu wierzytelności własnej nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych?

Wnoszący zapytanie przedstawił stan faktyczny, z którego wynika, że zawarł ze Spółką X umowę na przelew wierzytelności wobec Spółki Y. Wierzytelność, wynikająca z faktury VAT, pomimo upływu terminu wymagalności nie została uregulowana przez Spółkę Y. W celu zaspokojenia roszczeń wynikających z ww. faktury, spółka zbyła przedmiotową wierzytelność na rzecz Spółki X, która to spółka była z kolei dłużnikiem Spółki Y. W ten sposób X potrąciła ze swoich zobowiązań wobec Y nabyte od wnoszącego zapytanie wierzytelności, natomiast zapytujący uzyskał zapłatę za wierzytelność. Ponadto podatnik otrzymał od Spółki Y potwierdzenie, że ww. faktura jest należna i nie jest kwestionowana oraz zgodę na takie rozliczenie wzajemne poprzez kompensatę ze Spółką X.

Wobec powyższego podatnik stawia zapytanie, czy dokonana czynność przelewu wierzytelności własnej nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych?

Na tle takich okoliczności faktycznych podatnik formułuje następujące stanowisko:

Cesja wierzytelności (praw majątkowych) może zostać uznana za świadczenie usług, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Taka kwalifikacja dokonanej czynności może nastąpić jednak wyłącznie wówczas, gdy wierzytelność będąca przedmiotem sprzedaży została uprzednio nabyta bądź to od pierwszego wierzyciela, bądź też od każdego kolejnego, który nabył ją na mocy umowy, a więc w ramach czynności określonych jako usługi pośrednictwa finansowego (PKWiU 65.23.10). Jeśli wierzytelność jest wierzytelnością własną podatnika, to przeniesienie prawa do niej na podmiot trze ci stanowi de facto uzyskanie należnej zapłaty za wcześniej wykonane świadczenia. Opodatkowanie przelewu własnej wierzytelności prowadziłoby do sytuacji podwójnego opodatkowania podatkiem od towarów i usług tej samej czynności: jeden raz w momencie świadczenia usługi, drugi natomiast w momencie realizacji prawa do zapłaty.

W związku z tym Spółka stwierdza, iż umowa przelewu wierzytelności własnej nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Według Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Skarbowego w Szczecinie przedstawione stanowisko jest nieprawidłowe.

Do opisanego stanu faktycznego mają zastosowanie normy prawa podatkowego, zawarte w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 86, poz. 959 ze zm.).

Zastosowanie powołanych norm skutkuje dokonaniem powyższej oceny prawnej stanowiska podatnika w sposób następujący.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przedmiotem opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych jest umowa sprzedaży rzeczy i praw majątkowych.

Jednocześnie z treści art. 2 pkt 4 ww ustawy wynika, że nie podlegają temu podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności, na podstawie odrębnych przepisów, jest opodatkowana podatkiem od towar i usług lub jest zwolniona z tego podatku.

Istota przelewu cesji wynika z art. 509 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z jego treścią wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.

W przedstawionym przez podatnika stanie faktycznym należy uznać, że sprzedaż własnej wierzytelności, powstałej z tytułu prowadzonej działalności przez firmę, nie jest zaliczana do usług pośrednictwa finansowego i w związku z powyższym nie podlega ustawie o podatku od towarów i usług. Wierzytelność własna stanowi bowiem prawo majątkowe, które nie mieści się w dyspozycji art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535).

Reasumując, przelew wierzytelności własnych powstałych z tytułu prowadzonej działalności nie nabytych celem dalszej odsprzedaży bądź windykacji nie jest zaliczany do usług pośrednictwa finansowego i w związku z tym nie podlega ustawie o podatku od towarów i usług, a zatem umowa przelewu wierzytelności własnej podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.