Pierwszy Urząd Skarbowy w Kielcach działając na podstawie art. 14 § 4 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926) w odpowiedzi na pismo z 14.03.2003 r. w sprawie ulg podatkowych w rozliczeniu za 2002 r. z tytułu wydatków związanych ze studiami córki oraz opłat na rzecz Świętokrzyskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa związanych z wykonywaniem zawodu informuje:

I.
Stosownie do art. 27a ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. Nr 14, poz. 176 z 2000 r. ze zm.) można odliczyć od podatku ulgę z tytułu wydatków poniesionych na odpłatne kształcenie w szkołach wyższych, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym lub przepisów o wyższych szkołach zawodowych.

Zgodnie z regulacją art. 27a ust. 11 tej ustawy prawo odliczeń od podatku z tytułu wydatków na odpłatne kształcenie w szkołach wyższych, przysługuje także podatnikowi, na którego utrzymaniu pozostaje osoba kształcąca się, o ile osoba ta nie ukończyła 25 roku życia i nie uzyskuje dochodów, z wyjątkiem dochodów zwolnionych od podatku dochodowego oraz dochodów w wysokości nie powodującej obowiązku zapłaty podatku, a podatnikowi kształcącemu się w szkole wyższej- o ile nie ukończył 35 roku życia.

Do wydatków na odpłatne kształcenie dziecka w szkole wyższej można zaliczyć opłatę za studia (czesne), opłaty za egzaminy oraz wpisowe. Do wydatków tych nie można zaliczyć wydatków na zakup podręczników, opłaty za akademik, koszów przejazdów, wyżywienia.

W świetle powołanego przepisu rodzice mają prawo do ulgi z tytułu wydatków za studia dzieci pod warunkiem, że dziecko kształci się w szkole wyższej w rozumieniu "polskich" przepisów o szkolnictwie wyższym, a nie jak to jest w przypadku Pana córki, która kształci się w szkole zagranicznej - studia dzienne niepłatne.

Nie jest możliwe również odliczenie od podatku obowiązkowego ubezpieczenia córki w Niemieckiej Kasie Chorych.

Stosownie do art. 27b ust. 1 ww. ustawy podatek dochodowy, obliczony zgodnie z art. 27, w pierwszej kolejności ulega obniżeniu o kwotę składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne:

1. opłaconej w roku podatkowym bezpośrednio przez podatnika zgonie z przepisami o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym,
2. pobranej w roku podatkowym przez płatnika zgonie z przepisami o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.

Obniżenie nie dotyczy składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) wolny od podatku na podstawie art. 21, art. 52 i art. 52a oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W świetle powołanego przepisu odliczenie przysługuje podatnikowi, który opłacał składki na zasadach określonych przez ustawę z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.).Brak jest również podstaw prawnych do ulgi z tytułu kosztó poniesionych na obowiązkowe wykupienie ważnego na terenie Landu Brandenburgia i miasta Berlin biletu semestralnego związanego z dojazdem na uczelnię.

Zgodnie z art. 27a ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. Nr 14 poz.176 z 2000r ze zm.) podatek dochodowy od osób fizycznych zmniejsza się, jeżeli w roku podatkowym podatnik poniósł wydatki na dojazd dzieci własnych i przysposobionych do szkół podstawowych, gimnazjów, szkół ponad podstawowych i ponad gimnazjalnych położonych poza miejscowością stałego lub czasowego zamieszkania dzieci. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, iż odliczeniu od podatku podlegają tylko wydatki poniesione na dojazd dziecka do szkoły podstawowej, zawodowej i średniej. Natomiast wydatków poniesionych na dojazd do szkoły wyższej nie będzie można odliczyć ani od podatku, ani tez od dochodu.

II.
Odpowiadając na kolejne pytanie związane z uzyskiwaniem przez córkę studiująca we Frankfurcie stypendium socjalnego przyznanego przez w/w Uniwersytet Viadrina, a wypłacanego przez rząd Brandenburgii tut. Urząd informuje, że zgodnie z art. 19 umowy zawartej w dniu 18 grudnia 1972 r. pomiędzy Polską Rzeczpospolitą Ludową a Republiką Federalną Niemiec w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatku od dochodu i majątku (Dz. U. Nr 1975r Nr 31 poz. 163 i 164 ze zm.) dochody, nie wymienione wyraźnie w poprzednich artykułach, osób mających miejsce zamieszkania lub siedzibę w Państwie Umawiającym się mogą być opodatkowane tylko w tym państwie.

Przedmiotowa umowa nie zawiera odrębnego przepisu dotyczącego dochodu ze stypendiów. W związku z powy szym stosownie do w/w art. 19 stypendium socjalne będzie podlegało opodatkowaniu w Polsce. Jednocześnie zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolna od podatku dochodowego jest część dochodów osób podlegających w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, przebywających czasowo za granicą i uzyskujących dochody ze stosunku pracy lub stypendiów - w wysokości odpowiadającej równowartości diet określonych w odrębnych ustawach lub przepisach wydanych przez właściwego ministra w sprawie diet i innych należności z tytułu podróży służbowych pracownika poza granicami kraju - obliczonych za okres, w którym była wykonywana praca lub było otrzymane stypendium.

Odrębnymi przepisami, o których mowa w przytoczonym przepisie jest w chwili obecnej rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1991). Diety te dla Niemiec w 2002 r. wynosiły 42 Euro, obecnie wysokość tych diet wynosi również 42 Euro. W związku z tym z tytułu stypendium w wysokości 155 Euro miesięcznie nie wystąpi dochód do opodatkowania.

III.
Odnośnie ostatniego Pana pytania dotyczącego możliwości odliczenia kwoty opłat za ubezpieczenie OC i przynależność do Krajowej a także Świętokrzyskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, (co jest wymagane przez zakład pracy) tut. Urząd wyjaśnia:

Stosownie do art. 26 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy od dochodu można odliczyć kwoty składek na rzecz organizacj , do których przynależność jest obowiązkowa, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Obowiązek przynależności do tych organizacji określają ustawy i dotyczą one m.in. adwokatów, radców prawnych, lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarek, biegłych rewidentów, aptekarzy, maklerów giełdowych itd. Warunkiem skorzystania z tego odliczenia jest posiadanie dowodu poniesienia wydatku.

Tak, więc obowiązkową składkę o Krajowej i Świętokrzyskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa będzie Pan mógł odliczyć od dochodu przed opodatkowaniem.
Natomiast ubezpieczenie OC nie jest wydatkiem, który w/w ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje w katalogu odliczeń od dochodu i odliczeń od podatku.