Jaki jest sposób określania kwot podatku naliczonego podlegającego odliczeniu od podatku należnego w sytuacji, gdy podatnik dokonuje sprzedaży opodatkowanej i zwolnionej?

Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków-Stare Miasto działając na podstawie art. 14 a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), w odpowiedzi na Państwa pismo z dnia 16.10.2003 r., uprzejmie informuje:

Na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) podatnik dokonujący sprzedaży towarów opodatkowanych i zwolnionych od podatku obowiązany jest do odrębnego określania kwot podatku naliczonego, związanych ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną.
Konieczność wyodrębnienia tych kwot wynika z ograniczenia przysługującego podatnikowi uprawnienia do odliczenia kwot podatku naliczonego do tych jedynie, które związane są ze sprzedażą opodatkowaną (ust. 2).

Niemożność wyodrębnienia tych kwot nie pozbawia jednak podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego. Regułę szczególną ustanawia przepis ust. 3 art. 20 ustawy. W myśl tego przepisu, jeśli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części tych kwot, podatnik może także zmniejszyć podatek należny o taką część podatku naliczonego, która odpowiada procentowemu udziałowi wartości sprzedaży towarów opodatkowanych podatkiem w wartości sprzedaży ogółem. Przy ustalaniu wartości sprzedaży nie uwzględnia się kwot podatku.

Zacytowane powyżej przepisy jednoznacznie wskazują, iż podstawową zasadą, w oparciu o którą następuje odliczenie kwot podatku naliczonego, jest zasada bezpośredniego przyporządkowania dokonanych zakupów (poczynionych nakładów) do występującej u podatn sprzedaży. Dopiero w razie niemożności stwierdzenia, jakiej sprzedaży służył dany zakup, należy obliczyć kwotę podatku naliczonego, podlegającą odliczeniu, uwzględniając procentowy udział sprzedaży opodatkowanej w sprzedaży ogółem.

Należy zaznaczyć także, iż ustawa nie wymaga bezpośredniego przyporządkowania całości kwot związanych ze sprzedażą opodatkowaną bądź zwolnioną. Zakłada bowiem możliwość, w której podatnik jest w stanie przyporządkować bezpośrednio tylko część kwot, podczas gdy pozostałe będą związane zarówno ze sprzedażą zwolnioną, jak i opodatkowaną. Również w takiej sytuacji kwotę podatku naliczonego podlegającą odliczeniu należy obliczyć na podstawie zaprezentowanej proporcji.

W przedstawionej w Państwa piśmie sytuacji Spółka prowadzi dla poszczególnych restauracji oddzielne rejestry VAT, jest więc w stanie przyporządkować bezpośrednio poczynione zakupy do poszczególnych rodzajów sprzedaży dokonywanej w restauracjach.

Dopiero podział kwot podatku naliczonego przypadających na sprzedaż opodatkowaną i zwolnioną - prowadzoną na terenie budynku NBP - winien zostać w części uniemożliwiającej bezpośrednie przyporządkowanie (np. zakup energii elektrycznej) dokonany na zasadach opisanych w art. 20 ust. 3 ustawy. Spółka może więc dokonać odliczenia kwot podatku naliczonego, przypadających na sprzedaż dokonaną na terenie budynku NBP, w takiej części, która odpowiada procentowemu udziałowi wartości sprzedaży towarów opodatkowanych podatkiem w wartości sprzedaży ogółem, czyli całej sprzedaży dokonywanej przez Spółkę, we wszystkich prowadzonych placówkach.