Czy nabywca nieruchomości, której wartość w dniu zbycia przekracza 15.000,00 zł, będącej środkiem trwałym wykorzystywanym w działalności gospodarczej spółki cywilnej rozliczającej się na podstawie książki przychodów i rozchodów, ponosi odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe zbywcy.

Na podstawie art. 112 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) nabywca przedsiębiorstwa, zorganizowanej części przedsiębiorstwa oraz składników majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą wymienionych w § 2, jeżeli ich wartość w dniu zbycia wynosi co najmniej 15.000 zł, odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. W myśl § 2 tego artykułu składniki majątku związane z prowadzoną działalnością gospodarczą stanowią aktywa trwałe w rozumieniu przepisów o rachunkowości, z wyłączeniem należności długoterminowych, udzielonych pożyczek i długoterminowych rozliczeń międzyokresowych. Zatem sposób kwalifikowania składników majątku, których nabycie stanowi podstawę do orzeczenia o odpowiedzialności nabywcy tego majątku za zobowiązania podatkowe zbywcy, reguluje ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (j. t. Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.). Również ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) w art. 5a pkt 2 wyjaśniając pojęcie składników majątkowych odsyła do ustawy o rachunkowości, tym samym ustawa o rachunkowości w zakresie zdefiniowania składników majątkowych odnosi się do wszystkich podatników prowadzących działalność gospodarczą, opodatkowanych podatkiem dochodowym od osób fizycznych, bez względu na to, czy zostali zobowiązani na mocy art. 2 ust. 1 ustawy o rachunkowości do stosowania przepisów tej ustawy lub z takiego prawa skorzystali w trybie art. 2 ust. 2 ustawy o rachunkowości, czy też prowadzą podatkową księgę przychodów i rozchodów.

Aktywa trwałe to, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 12, 13 i 18 ustawy o rachunkowości, aktywa (kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych), nie zaliczane do aktywów obrotowych, którymi są: aktywa rzeczowe przeznaczone do zbycia lub zużycia w ciągu 12 miesięcy lub dłuższego cyklu operacyjnego, aktywa pieniężne, aktywa finansowe płatne i wymagalne lub przeznaczone do zbycia w ciągu 12 miesięcy, należności krótkoterminowe (wymagalne w ciągu 12 miesięcy), rozliczenia międzyokresowe trwające nie dłużej niż 12 miesięcy.
Tak więc w świetle ww. przepisów nabycie nieruchomości, której wartość w dniu zbycia przekracza 15.000,00 zł (w roku 2005 - 15.300,00 zł), będącej środkiem trwałym wykorzystywanym w działalności gospodarczej spółki cywilnej, rozliczającej się na podstawie książki przychodów i rozchodów, stanowi podstawę do orzeczenia odpowiedzialności nabywcy za zobowiązania podatkowe zbywcy.
Informuje się jednocześnie, że zakres odpowiedzialności ograniczony jest do zaległości powstałych do dnia nabycia, a wartościowo - do wartości nabytej nieruchomości. W myśl art. 306g Ordynacji podatkowej, w celu uzyskania pewności co do sytuacji podatkowoprawnej zbywcy, nabywca może, za zgodą zbywcy, wystąpić do właściwych dla niego organów podatkowych o wydanie zaświadczenia o wysokości zaległości podatkowych zbywcy i innych obciążeń potencjalnie objętych odpowiedzialnością osoby trzeciej. Uzyskane w ten sposób zaświadczenie określa wysokość tych zaległości na dzień jego wydania. Zaległości nie wykazane w zaświadczeniu nie mogą być objęte odpowiedzialnością nabywcy - art. 112 § 6 Ordynacji podatkowej. Przy czym zgodnie z § 7 ww. artykułu, nabywca odpowiada również za zaległości podatkowe zbywcy powstałe po dniu wydania zaświadczenia o którym mowa powyżej, a przed dniem nabycia przedsiębiorstwa, jego części lub składników majątku, jeżeli od dnia wydania zaświadczenia do dnia zbycia:
1) upłynęło 30 dni - w przypadku zbycia przeds iębiorstwa lub jego części,
2) upłynęły 3 dni - w przypadku zbycia składników majątku.