Czy należność , co do której wszczęto postępowanie układowe, które następnie uchylono z uwagi na sytuację finansowa dłużnika jest kosztem uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych?

Stan faktyczny opisany w przedmiotowym wniosku:

Z przedstawionej w wyżej wymienionym wniosku przez wnioskującą Spółkę sytuacji wynika,

że w dniu 8.11.2002 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie Wydział VIII Gospodarczy otworzył postępowanie układowe wobec dłużnika Spółki z o.o.

W dniu 03.11.2004 r. w/w Sąd zatwierdził układ zawarty przez dłużnika z wierzycielami na zgromadzeniu z dnia 4 .02.2004 r.

Jednakże Sąd Rejonowy dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie Wydział VIII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych Postanowieniem z dnia 14 października 2004 r. uchylił układ zawarty przez dłużnika z wierzycielami na zgromadzeniu z dnia 4 lutego 2004 r.

Stanowisko wnioskodawcy.

Zdaniem spółki opisana sytuacja umożliwia uznanie odpisu aktualizacyjnego na nieściągalne należności za koszty uzyskania przychodu na podstawie art.16 ust. 1 pkt 26a w związku z art.26 ust.2a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Ocena prawna stanowiska wnioskodawcy- sposób zastosowania prawa podatkowego:

stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe.

Oceniając możliwość zali enia do kosztów uzyskania przychodów należności ,co do której zostało wszczęte postępowanie układowe, które następnie uchylono z uwagi na sytuację finansową dłużnika , nie dającą gwarancji, że z warunków układu się wywiąże, należy rozpatrywać w oparciu o przepis art.16 ust.1 pkt 26a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 54, poz. 654 ze zmianami).

Zgodnie z art.16 ust.1 pkt. 26a powołanej ustawy " nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów aktualizacyjnych , z tym że kosztem uzyskania przychodów są odpisy aktualizacyjne wartość należności , określone w ustawie o rachunkowości , od tej części należności , która była uprzednio zaliczona na podstawie art.12 ust.3 do przychodów należnych , a ich nieściągalność została uprawdopodobniona na podstawie ust. 2a pkt 1".

Art. 35b ust.1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości ( tekst jednolity z 2002 r. Dz. U. NR 76, poz. 694 ze zmianami) wprowadza obowiązek dokonania odpisu aktualizacyjnego. Jednocześnie w ust. 3 art. 35b wymienionej ustawy ustawodawca wyraźnie podkreślił, że należności umorzone , przedawnione lub nieściągalne zmniejszają uprzednio dokonane odpisy aktualizacyjne ich wartość. W przypadku zaś gdy należności te przewyższają odpisy aktualizacyjne lub nie dokonano od nich odpisów aktualizujących, wartość tych należności obciąża bezpośrednio pozostałe koszty operacyjne lub koszty finansowe, w zależności od rodzaju należności.

By jednak odpisy aktualizujące wartość należności były kosztem uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych należność lub jej część winna być uprzednio zaliczona do przychodów należnych na pods awie art.12 ust.3 powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych , a jej nieściągalność uprawdopodobniona na podstawie art.16 ust.2a pkt 1 tejże ustawy .

Katalog możliwości uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności zawarty w art. 16 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest katalogiem otwartym .

Uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności w innych sytuacjach jest zatem również możliwe, z tym jednak że dowody , które pozwolą wyciągnąć wniosek ,że istnieje duże prawdopodobieństwo nieściągalności , muszą istnieć w chwili tworzenia odpisów aktualizujących. Brak postanowienia o postępowaniu układowym nie przesądza o tym, że podatnik nie może wskazywać na inne sytuacje uprawdopodobniające nieściągalność wierzytelności. Ciężar uprawdopodobnienia nieściągalności spoczywa na podatniku. Sama jednak wiedza podatnika , nawet jeśli odpowiada rzeczywistości nie może być podstawą do utworzenia odpisów , dopóki nie zostanie utrwalona w postaci notatek ,analiz, protokołów, oświadczeń i innych tego typu dokumentów .

Przy rozstrzygnięciu w tej konkretnej sprawie za istotne przesłanki wskazujące na uprawdopodobnioną nieściągalność przedmiotowej wierzytelności należy uznać załączone postanowienie z dnia 14 października 2004 r. Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie Wydział VIII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych o uchyleniu układu zawartego przez dłużnika z wierzycielami na zgromadzeniu z dnia 4 lutego 2004 r.

Z treści uzasadnienia Sądu wynika ,że dłużnik do tej pory pomimo zawartego układu z wierzycielami o ratalnej spłacie wierzytelności nie uregulował wymag ych rat, które powinien rozpocząć spłacać w dniu 11.06.2004 roku. Z dalszej części tego uzasadnienia zdaniem Sądu, oświadczenia dłużnika potwierdzają już na etapie rozpoznania zawartego układu, poważne wątpliwości co do możliwości realizacji propozycji układowych. Wątpliwości te zgłaszane były również przez nadzorcę sądowego.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że istnieje możliwość zaliczenia odpisu aktualizującego należności do kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym, w którym nieściągalność wierzytelności została w wystarczający sposób uprawdopodobniona, pod warunkiem , że wierzytelność ta została uprzednio zarachowana jako przychód należny. Nadmienia się ,że dokonanie odpisu aktualizacyjnego wartość należności do kosztów uzyskania przychodów jest zaliczeniem "warunkowym". W przypadku przedawnienia wierzytelności , od której uprzednio dokonano odpisy aktualizujące zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów podatnik ma obowiązek zaliczenia kwoty wcześniej dokonanego odpisu aktualizującego do przychodów.