- Czy będą opodatkowane podatkiem VAT ustanowione przez Spółdzielnię Mieszkaniową na rzecz swoich członków własnościowe prawa do zajmowanych lokali oraz garaży?
- Czy będzie opodatkowana podatkiem VAT sprzedaż na wolnym rynku lokali przez Spółdzielnię Mieszkaniową?

Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków Prądnik działając na podstawie art. 14a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w odpowiedzi na wniosek z dnia 15.10.2003 r. informuje, że ustanowienie przez spółdzielnie na rzecz członków spółdzielczych własnościowych praw do znajdujących się w budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu, a także do miejsc postojowych w garażach wielostanowiskowych, jak i ustanowienie na rzecz członków odrębnej własności znajdujących się w budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu, a także ułamkowego udziału we współwłasności w garażach wielostanowiskowych, jest czynnością która nie podlega przepisom o podatku od towarów i usług.

Według stanu faktycznego przedstawionego we wniosku Spółdzielnia na rzecz członków ustanawia: spółdzielcze własnościowe prawo do znajdujących się w budynkach spółdzielni lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu, a także do miejsc postojowych w garażach wielostanowiskowych, odrębną własność znajdujących się w budynkach spółdzielni lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu, a także ułamkowego udziału we współwłasności w garażach wielostanowiskowych. Prócz tych czynności dokonuje też sprzedaży lokali mieszkalnych wraz z udziałem w gruncie przypadającym danemu mieszkaniu.

Zdaniem Spółdzielni ustanowienie spółdzielczego prawa jak też odrębnej własności jest czynnością niepodlegającą opodatkowaniu zaś sprzedaż lokalu mieszkalnego podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji Spółdzielni przysługuje prawo do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wg proporcji powierzchni bu nku w części lokali sprzedawanych do powierzchni wszystkich lokali w budynku.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z definicjami skonstruowanymi dla potrzeb tego podatku ( art. 4 pkt 1 i 2 ustawy) towarami są rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki, budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności określonych w art. 2, które wymienione są w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej - art. 4 pkt 1 ustawy.
Natomiast przez usługi rozumie się usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, roboty budowlano-montażowe, sprzedaż praw lub udzielanie licencji i sublicencji w rozumieniu przepisów prawa własności przemysłowej, oddanie do używania wspólnego znaku towarowego albo wspólnego znaku towarowego gwarancyjnego w rozumieniu przepisów prawa własności przemysłowej, udzielenie licencji lub upoważnienia do korzystania z licencji oraz przeniesienie autorskiego prawa - w odniesieniu do programu komputerowego - art. 4 pkt 2 ustawy.

Wykonanie przez Spółdzielnie czynności ustanowienia na rzecz członków spółdzielczych własnościowych praw do znajdujących się w budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu, a także do miejsc postojowych w garażach wielostanowiskowych, jak i ustanowienie na rzecz członków odrębnej własności znajdujących się w budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu, a także ułamkowego udziału we współwłasności w garażach wielostanowiskowych, jest czynnością która nie podlega przepisom o podatku od towarów i usług, gdyż przedmiot tych czynności nie jest towarem jak też nie jest usługą. W przypadku sprzedaży lokalu wraz z udziałem w gruncie Spółdzielnia wykonuje czynność podlegającą podatkowi od towarów i usług w części obejmującej należność za lokal (sprzedaż udziału w gruncie jest też czynnością niepodlegającą ustawie o podatku od towarów i usług).

Art. 19 ust. 1 ustawy stanowi, że "Podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną." Spółdzielnia będzie miała prawo do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących nabycie lub budowę budynków o ile lokale w tym budynku będą sprzedawane (sprzedaż opodatkowana). W przypadku nabywanych lub budowanych budynków, w których część lokali jest sprzedawana (czynność opodatkowana), a pozostała część jest przedmiotem czynności niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług Spółdzielnia może pomniejszyć podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących zakup lub budowę budynku w takiej części w jakiej te zakupy służą sprzedaży opodatkowanej. Dla obliczeń, o których mowa w zdaniu poprzednim można uwzględnić stosunek powierzchni lokali, które zostaną sprzedane do powierzchni lokali ogółem.