Czy Podatnicy mogą odliczyć od podatku poniesione w 2002 r. wydatki na zakup nowego lokalu mieszkalnego ?

Stan faktyczny :

W listopadzie 2000 r. Podatnicy podpisali z developerem umowę przedwstępną kupna lokalu mieszkalnego, wraz z udziałem w prawie własności gruntu pod budowę budynku mieszkalnego. W tym samym roku zgodnie z umowa przelewem bankowym dokonali wpłat dwóch rat zaliczek na poczet tej inwestycji. Developer zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług wystawił Podatnikom fakturę VAT dopiero w dniu 13 lutego 2002 r., z chwilą gdy wpłacone w tym roku zaliczki przekroczyły 50 % ustalonej ceny sprzedaży.

Z uwagi na brak w przekonaniu Podatników możliwości udokumentowania poniesionych wydatków na zakup lokalu mieszkalnego w sposób przewidziany w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych - Podatnicy w zeznaniu podatkowym za rok 2000 wydatków nie odliczyli.

Jako dowód poniesienia w 2000 r. wydatków na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych Podatnicy posiadają fakturę VAT wystawioną w 2002 r., z opisem wpłat dokonanych w 2000 r. oraz przelewy bankowe z 2000 r.

Stan prawny :

Z dniem 01.01.2002 r. w związku ze zmianą zapisu art. 27a ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 1 poz. 176 ze zm.), wprowadzoną przez art. 1 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21.11.2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 134, poz. 1509) została zniesiona tzw. duża ulga budowlana, określona w art. 27a ust. 1 pkt 1 ustawy z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2001 r.

Jednocześnie jednak w art. 4 ust.1 i 2 ustawy z 21.11.2001 r. ustawodawca postanowił, iż podatnikom, którzy w latach 1997-2001 nabyli prawo do odliczania od podatku wydatków poniesionych na cele określone w art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. a)-f) (...) ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2002 r., a odliczenia te nie znalazły pokrycia w podatku obliczonym za te lata, będzie przysługiwało prawo do dokonywania tych odliczeń na zasadach określonych w tej ustawie, a podatnikom, którzy w latach 1997 - 2001 nabyli prawo do odliczenia od podatku wydatków poniesionych na cele określone w art 27a ust. 1 pkt 1 lit. a)-f) ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2002 r., będzie przysługiwało prawo do odliczenia od podatku dalszych wydatków ponoszonych w okresie od 01.01.2002 r. do 31.12.2004 r. na kontynuację danej inwestycji.

Zgodnie z treścią art. 27a ust. 1 pkt 1 ustawy z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym - w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2002 r. podatek dochodowy od osób, o których mowa w art. 3 ust. 1, obliczony zgodnie z art. 27, zmniejsza się na zasadach określonych w ust. 2-17, jeżeli w roku podatkowym podatnik: poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe, przeznaczone na:

1. zakup gruntu lub odpłatne przeniesienie prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego,
2. budowę budynku mieszkalnego,
3. wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej; w razie przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, za wydatki poniesione na wkład budowlany uznaje się wydatki stanowiące nadwyżkę ponad kwotę wkładu mieszkaniowego zaliczonego przez spółdzielnię na wkład budowlany,
4. zakup nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej,
5. nadbudowę lub rozbudowę budynku na cele mieszkalne,
6. przebudowę strychu, suszarni albo przystosowanie innego pomieszczenia na cele mieszkalne oraz wykończenie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym, do dnia zasiedlenia tego lokalu,
7. remont i modernizację budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie tytułu prawnego oraz wpłaty na wyodrębniony fundusz remontowy wspólnoty mieszkaniowej, utworzonej na podstawie odrębnych przepisów.

Zgodnie z treścią art. 27a ust. 6 pkt 1 tej ustawy wysokość wydatków na wskazane wyżej cele mieszkaniowe ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie, z tym że, wysokość wydatków na cele wymienione w ust. 1 pkt 1 lit. b) i d)-g) i pkt 3 lit. b) ustala się na podstawie faktury wystawionej wyłącznie przez podatnika podatku od towarów i usług, nie korzystającego ze zwolnienia od tego podatku, lub dowodu odprawy celnej.

Jak wynika z przedstawionego stanu rawnego, żeby odliczyć w roku podatkowym od podatku poniesione wydatki mieszkaniowe trzeba spełnić łącznie dwie przesłanki :

• trzeba w danym roku podatkowym ponieść wydatek,
• poniesiony wydatek musi być udokumentowany w sposób określony w ustawie.

W przedstawionym stanie faktycznym Podatnicy w 2000 r. zawarli umowę przedwstępną zakupu lokalu mieszkalnego wraz z nieruchomością wspólną - udziałem we własności gruntu pod budowę i w tym samym roku ponieśli pierwsze wydatki związane z tą inwestycją mieszkaniową. Powyższy fakt dokumentuje zawarta umowa, przelewy bankowe dokonanych wpłat oraz zapisy na fakturze z 2002 r.

Z uwagi na brak możliwości udokumentowania poniesionych wydatków w sposób określony w art. 27a ust. 6 pkt 1 ustawy z 26.97.1991 r. Podatnicy w zeznaniu podatkowym za 2000 r. powyższych wydatków nie uwzględnili.

Dopiero w 2002 r. z chwilą dokonania dalszych wpłat zaliczek i przekroczeniu 50% ceny zakupu lokalu mieszkalnego Podatnicy otrzymali od developera fakturę VAT, obejmującą całość dokonanych do tej pory wpłat oraz wyszczególnienie wpłat dokonanych w poszczególnych latach.

W przedstawionym stanie faktycznym podkreślić należy, że w obowiązującym do 31 grudnia 2000 r. stanie prawnym Podatnicy mieli prawo odliczyć od podatku poczynione w 2000 r. wydatki mieszkaniowe już w zeznaniu podatkowym składanym za ten rok, bowiem ustawa dopuszczała dokumentowanie poniesionych wydatków mieszkaniowych także unkami w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) wystawionymi przez podatnika podatku od towarów i usług nie korzystającego ze zwolnienia podatkowego. Dopiero ustawą z dnia 9 listopada 2000 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 1104) wprowadzono od 1 stycznia 2001 r. wymóg dokumentowania wydatków mieszkaniowych wyłącznie fakturami VAT. Zatem w 2000 r. Podatnicy mieli prawo żądać od developera wystawienia rachunku na dokonane płatności i odliczyć od podatku poniesione wydatki mieszkaniowe w swoim zeznaniu podatkowym.

W przedstawionym stanie faktycznym bezspornym jest, iż Podatnicy ponieśli przed 1 stycznia 2002 r. wydatki na zakup lokalu mieszkalnego w nowo budowanym budynku mieszkalnym oraz na udział we własności gruntu pod budowę, w związku z czym na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z 21.11.2001 r. nabyli także prawo do odliczania wydatków poniesionych po 1 stycznia 2002 r. na kontynuacje danej inwestycji. A zatem mając odpowiednio udokumentowane poniesienie wydatków mieszkaniowych w 2002 r. - Podatnicy mogą odliczyć te wydatki w zeznaniu podatkowym składanym za ten rok.