Czy podatnik prowadzący księgę przychodów i rozchodów ma prawo do zaliczenia w koszty uzyskania przychodów odpisy aktualizacyjne wartość należności ?

W odpowiedzi na pismo z dnia 10.09.2003 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Tarnowie działając na podstawie art. 14a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) informuje co następuje:

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 14, poz. 176 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 01.01.2003 r. wprowadzonym art. 1 pkt 23b ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 1182) nie uważa się koszty uzyskania przychodów, odpisów aktualizujących, z tym że kosztem uzyskania przychodów są odpisy aktualizujące wartość należności, określone w ustawie o rachunkowości od tej części należności, która była uprzednio zaliczona na podstawie art. 14 do przychodów należnych, a ich nieściągalność została uprawdopodobniona na podstawie ust. 3.

Z powyższego wynika, że odpis aktualizujący może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów w przypadku, gdy:

- należność była uprzednio zaliczona do przychodów należnych,

- odpis został dokonany w oparciu o przesłanki wynikające z art. 35b ust. 1 ustawy o rachunkowości,

- nieściągalność należności została uprawdopodobniona na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy podatkowej.

Z art. 35b ust. 1 pkt 3 ustawy o rachunkowości wynika, że wartość należności aktualizuje się uwzględniając stopień prawdopodobieństwa ich zapłaty poprzez dokonanie odpisu aktualizacyjnego w odniesieniu do należności kwestionowanych przez dłużników oraz z których zapłatą dłużnik zalega, a według oceny sytuacji majątkowej i finansowej dłużnika spłata należności w umownej kwocie nie jest prawdopodobna - do wysokości niepokrytej gwarancją lub innym zabezpieczeniem należności.

Z kolei zgodnie z art. 23 ust. 3 nieściągalność wierzytelności w przypadku określonym w pkt 21 tegoż artykułu uważa się za uprawdopodobnioną, w szczególności gdy:

- dłużnik został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej, postawiony w stan likwidacji lub została ogłoszona upadłość, albo

- na wniosek dłużnika wszczęte zostało postępowanie ugodowe w rozumieniu przepisów o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków lub postępowanie układowe w rozumieniu przepisów o postępowaniu układowym, albo

- wierzytelność została zasądzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego, albo

- wierzytelność jest kwestionowana przez dłużnika, na drodze powództwa sądowego.

Reasumując powyższe w praktyce niewiele się zmienia, bowiem od 01.01.2003 r. nastąpiła zmiana ewnictwa - rezerwy zastąpiono odpisami aktualizacyjnymi.

W związku z tym, jeżeli zostały spełnione ww. warunki, nie ma przeszkód do zaliczenia w koszty uzyskania przychodów odpisów aktualizujących wartość należności.