Podatnik zwraca się zapytaniem w sprawie miejsca opodatkowania oraz zastosowania właściwej stawki VAT do usługi transportowej od 01.05.2004r.
Zdaniem Podatnika towar opodatkowuje stawką VAT 0% na podstawie art. 41 ust.3 przy zachowaniu warunków z art. 42 ustawy z dnia 11.03.2004r. o podatku od towarów i usług. Natomiast w zw. z refakturowaniem kosztów transportu Podatnik stosuje dla tej usługi postanowienia art.28 ust.3 ustawy i uznaje, że koszty transportu nie podlegają w Polsce opodatkowaniu podatkiem VAT lecz w kraju nabywcy.

Stan faktyczny

Podatnik dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów dokumentując to fakturą. Dostarczając towar Podatnik korzysta z usługi krajowego przewoźnika na trasie z magazynu w Gdyni do miejsca przeznaczenia w kraju odbiorcy. Podatnik nabywa przedmiotową usługę transportową na podstawie umowy zawartej we własnym imieniu z polskim przewoźnikiem. Koszty transportu ponoszone przez Podatnika podlegają rozliczeniu z odbiorcami towarów na podstawie dodatkowej pozycji faktury, koszty te nie stanowią elementu kalkulacyjnego ceny towaru

Ocena prawna stanu faktycznego

Na wstępie należy wskazać, że przepisy w zakresie podatku od towarów i usług nie zawierają takiego pojęcia jak "refakturowanie".

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Podatnik dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, jak również zobowiązał się do dostarczenia tych towarów z terytorium kraju do kontrahenta na terytorium innego państwa członkowskiego. Koszty transportu nie stanowią elementu kalkulacyjnego ceny towarów, lecz podlegają osobnemu rozliczeniu.

Z powyższego wynika, że Podatnika i jego "unijnego" kontrahenta łączą dwie umowy - dostawy towarów i transportu tych towarów, jako że Podatnik odpowiada wobec kontrahenta i pobiera z tego tytułu należność - bez znaczenia przy tym jest, że nale ność ta odpowiada wysokości kosztów poniesionych przez Podatnika w zw. z transportem.

W sytuacji, gdy podatnik działając we własnym imieniu, lecz na rachunek innej osoby, bierze udział w świadczeniu usług to należy uznać, że podatnik nabył i wyświadczył te usługi (patrz art. 6 ust. 4 szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17.05.1977r.)

Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego Podatnik działając we własnym imieniu zawarł z kontrahentem zagranicznym umowę, na podstawie której zobowiązał się przetransportować towar. Faktycznie usługa transportu została wykonana przez podmiot trzeci (krajowego przewoźnika). W świetle powyższego oznacza to, że w istocie Podatnik sam nabył usługę od przewoźnika, a następnie wyświadczył ją kontrahentowi zagranicznemu.

Przedmiotowa usługa transportu spełnia definicję "wewnątrzwspólnotowej usługi transportu towarów", jej rozpoczęcie i zakończenia ma bowiem miejsce na terenie dwóch różnych państw członkowskich (odpowiednio Polska i inny kraj Unii). Stosownie zatem do art. 28 ust.1 ustawy miejscem świadczenia przedmiotowej usługi jest miejsce, gdzie transport towarów się rozpoczyna, z zastrzeżeniem ust.3.

Ust. 3 art. 28 ustawy stanowi natomiast "w przypadku gdy nabywca usługi, o której mowa w ust.1 i2, podał dla tej czynności świadczącemu wewnątrzwspólnotową usługę transportu towarów numer pod którym jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia transportu, miejscem świad enia usługi jest terytorium państwa członkowskiego, które wydało nabywcy ten numer."

Zatem jeżeli kontrahent zagraniczny podał Podatnikowi w/w numer identyfikacyjny, usługę transportową uznaje się za wykonaną poza terytorium kraju, a więc nie podlegającą w Polsce opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W tej sytuacji miejscem świadczenia przedmiotowej usługi będzie kraj nabywcy, zaś osobą zobowiązaną do rozliczenia tego podatku będzie nabywca usługi wg zasad wynikających z przepisów obowiązujących w kraju nabywcy.

Powyższa czynność winna zostać zgodnie z art. 106 ust.2 ustawy udokumentowana fakturą VAT, wg zasad wskazanych w § 30 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27.04.2004r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U nr 97, poz.971) . I tak faktury te nie muszą zawierać stawki podatku oraz kwoty należności wraz z podatkiem, muszą jednak posiadać adnotacje, że podatek zostanie rozliczony przez nabywcę. Powinny również zawierać numer, pod którym nabywca usługi jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego, innym niż terytorium kraju.

Obowiązujące w podatku od towarów i usług przepisy nie wykluczają możliwości wystawienia jednej faktury dokumentującej zarówno czynności opodatkowane (wewnątrzwspólnotową dostawę towarów) oraz nie podlegające opodatkowaniu na terytorium kraju (usługa transportowa, dla której podatnikiem jest nabywca).

Należy również kazać, że zgodnie z art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego w zakresie, w jakim usługi te podlegałyby opodatkowaniu, gdyby zostały wykonane w Polsce a podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami.

W sytuacji gdyby dostawa towaru i usługa transportowa objęte były jedną umową, to dodatkowe koszty poniesione przez Podatnika w związku z dostawą towarów lub świadczeniem usług, takie jak np. prowizja, koszty opakowania, transportu, ubezpieczenia zwiększają wartość dokonanej czynności a tym samym podstawę opodatkowania. Powyższe dotyczy kosztów bezpośrednio związanych z zasadniczą dostawą towarów lub świadczeniem usługi, które zwiększają łączną kwotę należną z tytułu transakcji. Zasada włączenia w/w świadczeń do podstawy opodatkowania oznacza, że wartości tego typu kosztów, których ciężar został przerzucony na nabywcę, nie wykazuje się jako odrębnej pozycji (odrębnego świadczenia), lecz przyjmuje się je jako element świadczenia zasadniczego, i stosuje się stawkę podatkową właściwą dla świadczenia zasadniczego.