Podatnik zwrócił się z pytaniem, czy ma prawo do dokonania odliczenia podatku naliczonego od faktur dotyczących przedpłat.

Stan faktyczny w sprawie:

Podatnik zawarł umowę na zakup samochodu ciężarowego, jednakże przed odbiorem samochodu będzie dokonywać przedpłat. Pierwsza przedpłata nastąpiła w sierpniu 2004r. i potwierdzona została fakturą VAT. Zaliczki będą wpłacane w następnych miesiącach do czasu otrzymania samochodu w listopadzie bądź grudniu 2004r.

Ocena prawna stanu faktycznego:

Stosownie do treści art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535), w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Kwotę podatku naliczonego zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. b w/w ustawy, stanowi z zastrzeżeniem ust. 3-7, suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika, potwierdzających dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty), jeżeli wiązały się one z powstaniem obowiązku podatkowego. Podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał fakturę, albo za następny okres rozliczeniowy (art. 86 ust. 10 i 11 ustawy).

Natomiast art. 86 ust. 12 w/w ustawy stanowi, że w przypadku otrz ania faktury, o której mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a lub lit. c, przed nabyciem prawa do rozporządzania towarem jak właściciel albo przed wykonaniem usługi, z wyłączeniem przypadków, gdy faktura dokumentuje czynności, od których obowiązek podatkowy powstał zgodnie z art. 19 ust. 13 pkt 1, 2, 4, 7, 9-11, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje z chwilą nabycia prawa do rozporządzania towarem lub z chwilą wykonania usługi.

Powyższy przepis nie ma zastosowania do przypadków określonych w art. 86 ust. 2 pkt 1 lit b w/w ustawy, zatem dla skorzystania z prawa do odliczenia nie ma znaczenia fakt, iż podatnik nie ma prawa do rozporządzania towarem.

Zgodnie z art. 19 ust. 11 w/w ustawy, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części. Zatem prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje w miesiącu otrzymania faktury potwierdzającej dokonanie przedpłaty bądź w miesiącu następnym, bowiem u wystawcy faktury powstaje wówczas obowiązek podatkowy.