Czy podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych odszkodowania otrzymane na podstawie zawartych ugód?

Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków - Śródmieście w odpowiedzi na pismo z dnia 16.10.2003 r., działając na podstawie art. 14a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zmianami), uprzejmie wyjaśnia:

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zmianami), zwana dalej u.p.d.o.f., stanowi w art. 21, ust. 1, pkt 3, że wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:
a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
b) odpraw i odszkodowań wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy,
c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym
d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane na zasadach, o których mowa w art. 27, ust. 1,
g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód.

Jak wynika z wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa - Nowej Huty, Sąd nakazał pozwanemu, tj. Ministrowi Skarbu Państwa złożyć oświadczenie o nieodpłatnym zbyciu akcji Krakowskich Zakładów Farm ceutycznych XX S.A. w Krakowie na rzecz powodów - 27 osób, w tym na rzecz Podatnika. W II instancji Sąd Okręgowy oddalił apelację Ministra Skarbu Państwa; wyrok I instancji stał się prawomocny. W lipcu 2003 r. Skarb Państwa, reprezentowany przez Ministerstwo Skarbu Państwa, zawarł m. in. z Podatnikiem ugodę pozasądową, w której zobowiązał się zastępczo wykonać wyrok I instancji, poprzez wypłatę wszystkim powodom odszkodowania, wyliczonego poprzez pomnożenie ilości akcji przypadających na daną osobę razy cena jednej akcji sprzedanej inwestorowi strategicznemu.

W związku z tym, że ostatecznie w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z ugodą, to stosownie do powyższego przepisu art. 21, ust. 3, lit. g) u.p.d.o.f., prawo do zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych nie przysługuje.

W sprawie niniejszej nie ma również zastosowania art. 21, ust. 1, pkt 3b u.p.d.o.f., który stanowi, iż wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku sądowego do wysokości określonej w tym wyroku, z wyjątkiem odszkodowań:
a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby szkody nie wyrządzono.

Wypłacone odszkodowanie za utracone akcje stanowić będzie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w myśl art. 20, ust. 1 u.p.d.o.f., do których zalicza się przychody z innych źródeł. Przychód ten zgodnie z art. 45, ust. 1 u.p.d.o.f., należy wykazać w zeznaniu rocznym, złożonym do urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania, w terminie do 30 kwietnia następnego roku.