Czy pokrycie straty z kapitału zapasowego, który zostanie utworzony z kapitału zakładowego poprzez umorzenie udziałów bez wynagrodzenia jest przychodem podatkowym w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ?

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Oświęcimiu, na podstawie art. 14a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w odpowiedzi na pismo z dnia 20 maja 2004 r. (wpływ 21.05.br.). uzupełnione w dniu 2.06.2004 r., w sprawie udzielenia pisemnej informacji o stosowaniu przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych - uprzejmie wyjaśnia:

Z treści przedmiotowego pisma wynika, że wątpliwości Spółki budzi następująca kwestia:
Czy pokrycie straty z kapitału zapasowego, który zostanie utworzony z kapitału zakładowego poprzez umorzenia udziałów bez wynagrodzenia, jest przychodem podatkowym w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Aby określić skutki podatkowe tej operacji należy przeanalizować przepisy art. 10 ust. 1 oraz art. 12 ust. 4 pkt 3, pkt 4 i pkt 11 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm).Regulacje zawarte w art. 10 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ust. 4 pkt 3 wyżej powołanej ustawy odnoszą się do wspólników, których udziały podlegają umorzeniu. Wynika z nich, że do dochodu z udziału w zyskach osób prawnych, podlegającego opodatkowaniu podatkiem zryczałtowanym zalicza się nadwyżkę wynagrodzenia otrzymanego z tytułu umorzenia udziałów ponad koszt ich nabycia lub objęcia. Zatem w sytuacji, gdy następuje umorzenie udziałów bez wynagrodzenia u udziałowców nie powstaje dochód do opodatkowania. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że strata poniesiona z tego tytułu nie zmniejsza podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym.
Natomiast, rozważając skutki podatkowe z punktu widzenia Spół i, która umorzyła udziały bez wynagrodzenia i o równowartość umorzonych udziałów zwiększyła kapitał zapasowy, należy kierować się przepisami art. 12 ust. 1 w powiązaniu z art. 12 ust. 4 pkt 4 i pkt 11. W tej sytuacji istotne znaczenie ma nie tylko fakt utworzenia kapitału zapasowego, ale przede wszystkim źródło jego pozyskania.

Zgodnie z ww. przepisami, z przychodów podatkowych generalnie wyłączono te, które zwiększają kapitał zakładowy spółki. Jednakże wyłączenie, o którym mowa w art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy, nie obejmuje kwot zwiększających kapitał zapasowy spółki z wyjątkiem wymienionych w art. 12 ust. 4 pkt 11 ustawy dopłat wniesionych do spółki, jeżeli ich wniesienie następuje w trybie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach, kwot i wartości stanowiących nadwyżkę ponad wartość nominalną udziałów (akcji) otrzymanych przy ich wydaniu.

Z przedstawionego przez Spółkę stanu faktycznego wynika, że zwiększenie kapitału zapasowego nastąpiło drogą nieodpłatnego umorzenia udziałów. Skutkiem tego zmniejszyła się wartość udziałów wspólników, a zwiększył się kapitał zapasowy Spółki. Tym samym, Spółka uzyskała przysporzenie kosztem majątku wspólników. Przepisy ustawy o podatku dochodowym nie zawierają jednak regulacji pozwalających wyłączyć tego rodzaju przysporzenie z przychodów podatkowych nawet w przypadku, gdy celem operacji jest pokrycie strat bilansowych Spółki.

Reasumując - operacja umorzenia udziałów bez wynagrodzenia i przekazanie równowartości umorzonych kwot na kapitał zapasowy nie wywiera skutków podatkowych u wspólników Spółki, natomiast zwiększa przychody podatkowe Spółki.