1. czy podlega opodatkowaniu przychód z odszkodowania wypłaconego przez towarzystwo ubezpieczeniowe za uszkodzenie budynku będącego przedmiotem najmu, niezwiązanego z działalnością gospodarczą ?
2. czy dodatkowe opłaty za media, które najemca uiszcza na podstawie rzeczywistych wskazań podliczników lub bilingów stanowią przychód do opodatkowania u wynajmującego?
3. czy w przypadku użyczenia części nieruchomości synowi dodatkowe opłaty za media, które syn uiszcza na podstawie rzeczywistych wskazań podliczników lub bilingów stanowią przychód do opodatkowania ?

Podatniczka uzyskuje przychody - opodatkowane w formie ryczałtu - z tyt. umowy najmu budynku, niezwiązanego z działalnością gospodarczą. Budynek będący przedmiotem najmu został uszkodzony przez huragan, w związku z czym otrzymała odszkodowanie z towarzystwa ubezpieczeniowego.

Zgodnie z zapisem zawartym w art. 21 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (jt Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) wolne od podatku dochodowego są :

• otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw z wyjątkami, wśród których nie zostały wymienione odszkodowania dotyczące najmu,
• kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych z wyjątkiem :

a) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej

b) dochodu otrzymanego z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowe w przypadku ubezpieczeń związanych z funduszami kapitałowymi (...)

Zatem odszkodowania, które otrzymała w związku z uszkodzeniem przez huragan wynajmowanego budynku niezwiązanego z działalnością gospodarcza wolne są od podatku dochodowego.

Odpowiedź - Ad. 2) i 3)

W myśl art. 11 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (jt Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartości otrzymanych świadczeń z tytułu umów najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz innych umów o podobnym charakterze.

Podstawą generowania przychodów z najmu jest fakt zawarcia stosownej umowy między stronami. Strony określają w niej wysokość czynszu. Czynsz stanowi przysporzenie majątkowe, natomiast wszelkie opłaty za media ponoszone przez najemcę, a związane z przedmiotem najmu nie są składnikiem przychodu osiąganego z najmu jeżeli z umowy wynika, że najemca jest obowiązany do ich ponoszenia. Opłaty te nie mieszczą się bowiem w pojęciu "świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń", o których mowa w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jak również nie powodują przysporzenia majątkowego po stronie wynajmującego.

Odnośnie użyczenia części nieruchomości synowi - zgodnie z zapisem zawartym w art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (jt Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) - jeżeli właściciel nieruchomości używa jej na własne potrzeby lub potrzeby członków rodziny nie ustala się wartości czynszowej tej nieruchomości lub jej części, a wydatki związane z nieruchomością nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. W myśl art. 111 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa za członków rodziny uważa się zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, małżonków zstępnych, osobę pozostającą w stosunku przysposobienia oraz pozostającą z podatnikiem w faktycznym pożyciu.

Zatem dodatkowe opłaty za media ponoszone przez najemcę oraz ponoszone przez korzystającego z części nieruchomości syna - nie stanowią przychodu do opodatkowania.