Czy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w kwocie odpowiadającej wysokości podatku należnego z tytułu importu usług w przypadku wykonywania wyłącznie czynności zwolnionych od podatku od towarów i usług?
Czy opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odszkodowanie za utratę wartości gruntu zajętego pod budowę rurociągu teleinformatycznego?

W odpowiedzi na pismo Urzędu (...) z dnia 18.06.2003 r. w sprawie stosowania przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) Pierwszy Urząd Skarbowy w Tarnowie działając na podstawie art. 14a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) informuje, co następuje:

1. Jak wynika z ww. pisma wątpliwości Urzędu (...) budzi możliwość skorzystania z prawa do obniżenia podatku należnego od importu usługi w myślzasady wynikającej z art. 19 ust. 1 ww. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

Zgodnie z art. 19 ust. 1 ww. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną.
Zasada wyrażona w tym przepisie jest jedną z najistotniejszych cech podatku od towarów i usług. Uprawnienie do dokonania czynności obniżenia podatku należnego o podatek naliczony może być realizowane tylko przez tzw. "czynnego podatnika" podatku od towarów i usług, tzn. takiego, który zobowiązany jest do opodatkowania swojej sprzedaży.

Zwrócić jednak należy uwagę na zapis art. 19 ust. 2a ww. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, zgodnie z którym kwotę podatku naliczonego stanowi również kwota podatku należnego od importu usług, z wyjątkiem podatku od usług turystyki wyjazdowej oraz usług związanych ze sprzedażą zwolnioną od podatku oraz związaną z czynnościami nie wymienionymi w art. 2 ustawy.

Niniejszy przepis definiuje pojęcie "podatku naliczonego", o który podatnik kupujący może obniżyć podatek należny. Podatkiem naliczonym jest także podatek należny od importu usług, chyba że są to usługi turystyki wyjazdowej albo usługi związane ze sprzedażą zwolnioną od podatku lub czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W tych okolicznościach brak jest podstaw do uznania istnienia podatku naliczonego w kwocie odpowiadającej wysokości podatku należnego z tytułu importu usług, skoro - jak podaje Urząd (...) - usługa wykonana przez zagranicznych wykonawców służy działalności Gminy zwolnionej z opodatkowania.

W takim zakresie skorzystanie przez Gminę z prawa wynikającego z art. 19 ust. 1 ww. ustawy doznaje ograniczenia.
Stanowisko Urzędu (...) należy zatem uznać na nietrafne.

2. W drugiej części pisma Urząd (...) zwraca się z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie opodatkowania odszkodowania przyznanego Urzędowi (...) w związku z utratą wartości gruntu zajętego pod budowę rurociągu teleinformatycznego.

Zgodnie z art. 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym opodatkowaniu podlega sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Opodatkowaniu podlega również eksport i import towarów oraz usług, a także czynności wymienione w art. 2 ust. 3 ustawy oraz art. 6a ust. 1 ustawy.

Ponieważ w żadnym z tych przepisów nie zostało wymienione jako podlegające opodatkowaniu uzyskanie kwot o charakterze odszkodowawczym na podstawie art. 128 ust. 4 oraz art. 124 ust. 2-5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) zdarzenia te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Stanowisko Urzędu w tej kwestii jest zatem słuszne.