Spółka zapytuje czy powyższa czynność powstrzymania się od dokonania zakupu w zamian za otrzymanie określonej ilości pieniędzy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zdaniem Zapytującego czynność ta nie podlega ustawie o VAT

Stan faktyczny

Spółka będąca podatnikiem podatku od towarów i usług zamierza zakupić nieruchomość. W księdze wieczystej tej nieruchomości figurują prawa osób będących podatnikami podatku VAT które zawarły przedwstępną umowę zakupu tej nieruchomości. Osoby te chcą rozwiązać umowę i wycofać swoje prawa do powyższej nieruchomości, w zamian za co otrzymają określoną sumę pieniędzy od Spółki.

Ocena prawna stanu faktycznego.

W myśl art. 5 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zgodnie natomiast z art. 8. ust. 1 cyt. ustawy przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Tak więc na świadczenie usług składa się każde zachowanie na rzecz wymienionych w przywołanym przepisie kategorii odbiorców, w tym zarówno działanie jak i powstrzymanie się od działania - zaniechanie.

Należy jednak zaznaczyć, iż nie każde powstrzymanie się od działania czy tolerowania czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę w rozumieniu ustawy. Aby tak się stało muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki:

1. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji musi być odpłatne;
2. zobowiązanie to wynikać musi z wyraźnego stosunku zobowiązaniowego;
3. musi istnieć konkretny podmiot/strona będący bezpośrednim beneficjentem (konsumentem) tego zobowiązania.

Zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym usługa polegająca na rezygnacji z praw do zakupu nieruchomości przez podmiot, który zawarł przedwstępną umowę zakupu tej nieruchomości w zamian za otrzymanie określonej kwoty pieniędzy, ma charakter usługi odpłatnej. Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego strony łączy stosunek prawny, a otrzymane zadośćuczynienie za zaniechanie nabycia wskazanej nieruchomości stanowi ekwiwalent za konkretna usługę - w tym przypadku powstrzymanie się od nabycia nieruchomości. Tak więc beneficjentem usługi w tym przypadku jest Spółka z uwagi na uzyskaną w ten sposób możliwość zakupu nieruchomości.

Biorąc powyższe pod uwagę czynność polegająca na powstrzymaniu się od dokonania zakupu nieruchomości w zamian za otrzymanie określonej sumy pieniędzy spełnia definicję usługi ozumieniu z art. 8 ust. 1 pkt. 2 cyt. ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług.