Czy "Z" utworzony na podstawie uchwały Rady Miejskiej w J. jako gospodarstwo pomocnicze przy Urzędzie Miejskim w J., wyodrębnione organizacyjnie i pod względem finansowym z jednostki budżetowej Urzędu Miejskiego w J., świadcząc usługi zlecone przez Gminę - budowę wodociągów na terenie ulic C i P, powinien doliczyć podatek należny według stawki 7% ?

"Z" w J. pismem, znak: L. Dz. 15/2005 z dnia 05.01.2005 roku zadał pytanie, czy jako utworzony na podstawie uchwały Rady Miejskiej w J. gospodarstwo pomocnicze przy Urzędzie Miejskim w J. wyodrębnione organizacyjnie i pod względem finansowym z jednostki budżetowej Urzędu Miejskiego w J. świadcząc usługi zlecone przez Gminę - budowę wodociągów na terenie ulic C i P, powinien doliczyć podatek należny według stawki 7% ?

Podając, iż zgodnie z § 8 pkt 14 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm.) ze zwolnienia korzystają usługi świadczone pomiędzy gospodarstwami pomocniczymi jednostek budżetowych, jednostkami budżetowymi i zakładami budżetowymi, z wyjątkiem usług wymienionych w poz. 138 i 153 załącznika nr 3 do ustawy o podatku VAT oraz usług komunikacji miejskiej. Zatem zdaniem pytającego zwolnienie w/w nie będzie przysługiwać ponieważ Gmina nie jest wymieniona w § 8 pkt 14 jako jedna z uprawnionych jednostek.

Podatnikami w świetle art. 15 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535) są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Z kolei "działalność gospodarcza" w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, nież wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 w/w ustawy).

Natomiast w myśl art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535) nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Wyłączenie ze statusu podatnika nie ma zastosowania, gdy organ władzy publicznej lub urząd obsługujący ten organ wykonuje jakiekolwiek czynności, w tym objęte na podstawie przepisów prawa jego urzędowymi kompetencjami, na podstawie umów cywilnoprawnych. Tym samym organy władzy publicznej oraz obsługujące je urzędy na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą zarówno jak:

- podmioty niebędące podatnikami VAT, gdy realizują zadania o charakterze publicznoprawnym nałożone na nie przepisami prawa,
- podatnicy VAT, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium rozdziału stanowi zatem charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, a czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują, że podmioty te są podatnikami VAT, a realizowane przez nich odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu tym podatkiem lub s tego podatku zwolnione. Pozostałe czynności mogą podlegać zwolnieniu od podatku, jedynie wtedy gdy zostaną wymienione w załączniku nr 4 do ustawy o podatku od towarów i usług. Zwolnienie usługi od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT musi wynikać wprost z załącznika nr 4 do tej ustawy, to jest obejmować usługę ściśle w nim wymienioną, o zakresie przedmiotowym określonym w klasyfikacji statystycznej dotyczącej usług, nie może natomiast wynikać jedynie z interpretacji tej klasyfikacji.

Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2004 roku zmieniającym rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 145, poz. 1541) został dodany w § 8 ust. 1 punkt 14, zgodnie z którym zwolniono usługi świadczone pomiędzy gospodarstwami pomocniczymi jednostek budżetowych, jednostkami budżetowymi i zakładami budżetowymi, z wyjątkiem usług wymienionych w poz. 138 i 153 załącznika nr 3 do ustawy oraz usług komunikacji miejskiej.

Gospodarstwo pomocnicze to zgodnie z art. 20 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 26 listopada 1998 roku o finansach publicznych (Dz. U. Nr 155, poz. 1014 ze zm.) to wyodrębniona z jednostki budżetowej, pod względem organizacyjnym i finansowym, część jej podstawowej działalności lub działalności ubocznej. Gospodarstwo pomocnicze tworzy i likwiduje kierownik jednostki budżetowej po uprzednim uzyskaniu zgody zarządu jednostki samorządu terytorialnego.

Gmina, działa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74 ze zm.) posiada osobowość prawną i wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i własną odpowiedzialność.
Jednostka budżetowa to zgodnie z art. 18 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 155, poz. 1014 ze zm.) należy rozumieć takie jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Jednostki budżetowe tworzą, łączą i likwidują: ministrowie, kierownicy urzędów centralnych i wojewodowie oraz inne organy działające na podstawie odrębnych przepisów - państwowe jednostki budżetowe, organy stanowiące jednostki samorządu terytorialnego, gminne, powiatowe lub wojewódzkie jednostki budżetowe.
Z opisanego w zapytaniu stanu faktycznego wynika, że Zakład w J. został utworzony na podstawie uchwały nr XX/11/91 Rady Miejskiej w J. z dnia 26 listopada 1991 roku jako gospodarstwo pomocnicze przy Urzędzie Miejskim w J. wyodrębnione organizacyjnie i pod względem finansowym z jednostki budżetowej - Urzędu Miejskiego.
Zakład w J. na zlecenie Gminy J. wykonał usługę w zakresie budowy i remontów sieci wodociągowo - kanalizacyjnej wodociągu C. - P.
W związku z tym, iż Gmina, działająca na podstawie ustawy o samorządzie gminnym posiada osobowość prawną i wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność to usługi świadczone przez gospodarstwo pomocnicze Zakład w J. powołane przez jednostkę budżetową Urząd Miejski w J. na rzecz Gminy J. nie podlegają zwolnieniu z podatku VAT.
Zgodnie z art. 146 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535), przez roboty związane z budownictwem mieszkaniowy i infrastrukturą towarzyszącą (opodatkowane stawką 7%) rozumie się roboty budowlane dotyczące inwestycji w zakresie: obiektów budownictwa mieszkaniowego i infrastruktury towarzyszącej oraz remontów obiektów budownictwa mieszkaniowego. Natomiast przez in frastrukturę towarzyszącą budownictwu mieszkaniowemu rozumie się: sieci rozprowadzające, wraz z urządzeniami, obiektami i przyłączami do budynków mieszkalnych, urządzenie i zagospodarowanie terenu w ramach przedsięwzięć i zadań budownictwa mieszkaniowego, w szczególności drogi, dojścia, dojazdy, zieleń i małą architekturę, urządzenia i ujęcia wody, stacje uzdatniania wody, oczyszczalnie ścieków, kotłownie oraz sieci wodociągowe, kanalizacyjne, cieplne, elektroenergetyczne, gazowe i telekomunikacyjne, jeśli są one związane z obiektami budownictwa mieszkalnego (art. 146 ust. 3 w/w ustawy). Ustawodawca nie wyszczególnia w tym zakresie procentowych proporcji odbiorców wody z sieci wodociągowej, a stanowi, że budowa sieci wodociągowej musi być związana z budownictwem mieszkaniowym i w tym wypadku będzie ona opodatkowana stawką 7%.