Czy wykonywane przez Jednostkę nieodpłatne zadania, wynikające z ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych, dla realizacji których Jednostka otrzymuje środki finansowe z Budżetu Państwa - podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Z przedstawionego w zapytaniu stanu faktycznego wynika, iż Jednostka, na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 roku o samorządzie pielęgniarek i położnych (Dz. U. nr 91, poz. 178 ze zm.) realizuje zadania związane z prowadzeniem rejestru pielęgniarek i położnych, prowadzeniem postępowań w zakresie odpowiedzialności zawodowej pielęgniarek i położnych oraz orzekaniem o niezdolności do wykonywania zawodu pielęgniarki i położnej. Działalność ta, przed dniem wejścia w życie ww. ustawy prowadzona była przez organy administracji państwowej. Na pokrycie kosztów tej działalności, Jednostka otrzymuje z Budżetu Państwa środki finansowe.

Ww. działalność, jako działalność statutowa Jednostki zakwalifikowana została przez organ statystyczny do grupowania PKWiU - dziesięciocyfrówka 91.12.10-00.30 - usługi związane z działalnością stowarzyszeń profesjonalnych, pozostałe. Jednocześnie z ewidencji podatników tutejszego urzędu wynika, iż Jednostka jest podatnikiem zarejestrowanym w zakresie podatku od towarów i usług.

Przedmiot opodatkowania podatkiem od towarów i usług określony został w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535) zwanej dalej ustawą VAT. W dalszych regulacjach ustawa precyzuje zakres poszczególnych, wymienionych w tym przepisie zdarzeń i czynności. Lista zawarta w art. 5 oraz uzupełnienie dokonane w art. 14 tej ustawy ma charakter wyczerpujący i zawiera określenie wszystkich czynności i zjawisk stanowiących przedmiot opodatkowania podatkiem VAT. Wszelkie czynności i zjawiska niewymienione w tych regulacjach nie podlegają opodatkowaniu.

odnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W ustawie VAT nie określono pojęcia odpłatności (wynagrodzenia), które powoduje, że dostawa towarów (świadczenie usług) staje się czynnością opodatkowaną VAT. Można w trym momencie odwołać się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS), w którym przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów (świadczeniem usług), a otrzymanym wynagrodzeniem będącym świadczeniem wzajemnym tzn. dostawcę towarów (świadczącego usługę) musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów (świadczenia usług) oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego) za dokonanie tych czynności. Wynagrodzenie musi być wyrażone w pieniądzu, co jednak nie oznacza, że musi mieć ono postać pieniężną, gdyż odpłatność, jako świadczenie wzajemne, może również przybrać inną formę.

Należy również dodać, iż za odpłatne świadczenie usług, które w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług uznaje się również nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części (art. 8 ust. 2 ustawy VAT).

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny i prawny należy stwierdzić, iż w rozpatrywanym przypadku nie można mówić o wzajemnym świadczeniu polegającym na uzyskaniu wynagrodzenia za wykonanie przedmiotowych czynności.

Otrzymywane przez Jednostkę z Budżetu Państwa środki finansowe mają na celu jedynie pokrycie kosztów prowadzonej działalności i nie są odpłatnością za świadczenie usług. W omawianej sytuacji nie mają również zastosowania przepisy art. 8 ust. 2 ustawy VAT regulujące opodatkowanie nieodpłatnego świadczenia usług, gdyż wykonywane nieodpłatnie, na mocy ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych czynności, wchodzą w zakres działań Jednostki, a więc związane są z prowadzoną przez Jednostkę działalnością.

Oznacza to, iż wykonywane przez Jednostkę nieodpłatnie zadania, wynikające

z ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych, dla realizacji których Jednostka otrzymuje środki finansowe z Budżetu Państwa - wyłączone są z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.